"Laboratorium Współczesnej Archeologii"
Ekspozycja w Centrum Dialogu Przełomy w Szczecinie, 2026
Obejmuje ponad 60 obiektów przestrzennych wyrzeźbionych ręcznie w czarnej glinie ceramicznej.

"Archeologia mediów uprawiana przez Szpener wpisuje się w szersze zjawisko archeologii pamięci i nawiązuje do nostalgii za czasem, kiedy kapitalizm obiecywał postęp, a związane z nim zagrożenia nie były jeszcze wyraźnie dostrzegalne. Nostalgia ta widoczna jest m.in. w sukcesie serialu „Stranger Things”, a w sztuce nowych mediów — w fascynacji technologią low-tech. Postapokaliptyczne, archeologiczne spojrzenie artystki nie po raz pierwszy koncentruje się na obiektach popkultury — problematyzując je, ale też czyniąc namacalnymi i utrwalając. Szpener przedstawia wizję przedmiotów z przeszłości zachowanych w formie wykopalisk.
Wystawa Moniki Szpener wpisuje się w szerszą narrację muzealną. Linia opowieści w Muzeum Narodowym w Szczecinie – Centrum Dialogu Przełomy rozpoczyna się po II wojnie światowej i kończy na przemianach ustrojowych w 1989 roku. Artystka kontynuuje tę oś czasu w kolejnej sali, unaoczniając przedmioty świadczące o „powiewie Zachodu” i wkroczeniu kapitalizmu konsumpcyjnego do Polski — obiekty, które jako symbole nowoczesności szybko stały się przeszłością, dziś odkrywaną przez archeologię."
tekst: dr hab. Aleksandra Łukaszewicz




